X
تبلیغات
وبلاگ بزرگ مقالات زمین شناسی - کودهای شیمیایی

وبلاگ بزرگ مقالات زمین شناسی

بانک مقالات،کتابها،مطالب،فلشها و نرم افزارهای تخصصی زمین شناسی

کودهای شیمیایی

کودهای شیمیایی

کودهای شیمیایی شامل مجموعه ای از عناصر اصلی 2 و مجموعه ای از عناصر فرعی 3 و

 4 جزئی هستند . عناصر اصلی تشکیل دهنده کودهای شیمیایی شامل عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم است . کلسیم، منیزیم و گوگرد عناصر فرعی سازنده کودهای شیمیایی و آهن، بور، مس، مگنز، روی، م ولیبدن و کلر نیز عناصر جزئی سازنده کودهای شیمیایی می باشند.

عیار کودهای شیمیایی به صورت سه عدد گزارش می شود . عدد نخست نشانگر درصد نیتروژن، عدد دوم نشانگر درصد فسفر و عدد سوم نشانگر درصد پتاسیم است که این سه مقدار به صورت(N.P.K)نمایش داداه می شود.

انواع کودهای شیمیایی

کودهای شیمیایی را می توان به سه گروه اصلی طبقه بندی کرد:

1. کودهای نیتروژن دار

2. کودهای فسفات دار

3. کودهای پتاسیم دار

در زیر به تشریح هر یک از این گروهها پرداخته می شود.

1. کودهای نیتروژن دار: نیتروژن مورد نیاز برای تهیه این کودها قبلاً از کودهای حیوانی به دست می آمد ولی امروزه مهمترین منابع نیتروژن تجارتی شامل نیترات آمونیم، سولفات آمونیم، نیترات پتاسیم، نیترات کلسیم و اوره  می باشد . بیش از 75 درصد نیتروژن تولیدی به مصرف کودهای شیمیایی می رسد . مواد اولیه ای که در تهیه آمونیاک به کار می رود شامل چوب، زغال سنگ، کک، گاز و نفت خام می باشد.

استفاده از اوره در سال 1960 متداول گردید . میزان نیتروژن اوره از سایر ترکیبات نیتروژن دار بیشتر است . میزان کودهای نیتروژن دار مصرف شده در جهان در سال 1955 حدود 5/6 میلیون تن بوده که در سال1980 به 5/57 میلیونتن رسیده است.

بزرگنمایی تصویر

از کانیهای صنعتی که برای تولید کودهای نیتروژن دار استفاده می شود می توان به شوره و نیترات

اشاره نمود . شیلی مهمترین تولید کننده این کانیها  در دنیا است.

2. کودهای فسفات دار: فسفر از عناصر اصلی در تغذیه گیاهان محسوب می شود . بیش از 90 درصد مواد معدنی فسفات دار به مصرف تهیه کودهای شیمیایی می رسد . فسفات در طبیعت در سنگهای رسوبی و آذرین یافت می شود. آپاتیت و فرانکولیت مهمترین کانیهای فسفات دار به شمار می روند.

بیش از 80 درصد فسفات جهان از کانسارهای رسوبی و کمتر از 20 درصد آن از کانسارهای آذرین به دست می آید . کربناتیتها و کمپلکسهای آذرین آلکالن سنگهای آذرین مهمترین خاستگاه کانسارهای آذرین محسوب می شوند .

 میزانP2O5 سنگهای اذرین غالباً کمتر از 2/0 درصد است.حود 20 کانی حاوی بیش از 20 درصدP2O5  وجود دارند. فلوئور آپاتیت مهمترین کانی سنگهای آذرین است که میزان P2O5آنها بیش از 42 در صد است. میزان P2O5  کانسارهای فسفات دار دنیا در جدول زیر نشان داده شده است.

بزرگنمایی تصویر

سوپر فسفات، سوپر فسفات غ لیظ، منوفسفات آمونیم و فسفات دی آمونیم از مهمترین کودهای فسفات دار به شمار می آیند . آهن، آلومینیم، اکسید کلسیم و منیزیم، فلوئور، کلر، پیریت و مواد آلی جزء عناصر و کانیهای مزاحم در کانسنگ

فسفات هستند.

میزان تولید کودهای فسفات دار دنیا در سال 1969 حدود 18 میلیون تن بوده که در سال 1980 به حدود 39 میلیون تن رسیده است . امریکای شمالی

آمار بزرگترین تولید کننده و مصرف کننده کودهای شیمیایی است . در جدول زیر نشان داده شده است.

 

بزرگنمایی تصویر

 کودهای پتاسیم دار: پتاسیم از عناصر اصلی تغذیه گیاهان به شمار می رود . مهمترین کانی پتاسیم دار قابل جذب که به سرعت توسط گیاهان جذب می شود در رسوبات تبخیری یافت می شود . دیگر کانیهای پتاسیم دار می توان از کانیهای ارتوز و میکروکلین نام ب رد. کلروپتاسیم در سنگهای تبخیری یافت می شود.

 

 

بزرگنمایی تصویر

2 عناصر فرعی لازم برای تقویت خاکها

جذب گیاهان ++Ca کلسیم از عن اصر مفید برای تقویت خاکهاست که به صورت می شود. کلسیم مورد نیاز گیاهان را می توان از طریق اضافه نمودن کربنات کلسیم یا ژیپس به صورت پودر شده به داخل کودهای شیمیایی تأمین نمود.

 potassium جذب گیاهان می شود . کانیهایی که می توانند منیزیم++ Mg منیزیم نیز به صورت لازم جهت استفاده گیاهان را در اختیار آنها قرار دهند شامل سولفاتهای منیزیم آبدار کربنات منیزیم و کلسیم مثل دولومیت ، اپسومیت و (Mg(OH) هیدروکسید منیزیم مثل بروسیت و کربنات منیزیم است و (MgO) اکسید منیزیم مثل پریکلاز. گوگرد نیز یکی دیگر از عناصر ضروری برای حاصلخیزی خاکهاست که ممکن است توسط ژیپس اضافه شده به کودهای شیمیایی تأمین گردد. عناصر جزئی مورد نیاز خاکها شامل آهن، ب ور، منگنز، مس، روی و مولیبدن است که به ترتیب توسط کانیهای بوراکس و کولمانیت، لیمونیت و هماتیت، پیرولوسیت و پسیلوملان، کالکوسیت و کالکوپیریت و کوپریت، اسفالریت و مولیبدنیت تأمین می شود. میزان مصرف کودهای شیمیایی در ایران و جهان میزان مصرف کودهای شیمیایی در ایران در سال 1358 حدود 900000 تن بوده که در  1/9 تن افزایش یافته است.

بیشترین ذخایر فسفات کشف شده در ایران از نوع رسوبی هستند . کانسار اسفوردی یزد از نوع آذرین است میزان ذخیره اسفوردی حدود 66/5  میلیون تن است کانسارهای فسفات رسوبی ایران به طور عمده از رسوبات مربوط به ائوسن، الیگوسن، دونین و سازند سلطانیه (کامبرین زیرین) گزارش شده است.

 

مقدار افزایش مصرف کودهای نیتروژن دار، فسفات دار و پتاسیم دار در شکل زیر از سال 1955 تا سال 1990 نشان داده شده است. بیشترین مقدار مصرف مربوط به کودهای پتاسیم دار و کمترین مصرف مربوط به کودهای نیتروژن دار است.

+ نوشته شده در  دوشنبه 1387/03/06ساعت 13:30  توسط علی فاضلی  |